George Best: Yıldız Tozu ve Kadeh Sesleri Arasında Bir Deha

Belfast’tan Düşler Tiyatrosu’na: Bir Dahinin Doğuşu

George Best’in futbol dünyasına adım atışı, spor tarihinin belki de en meşhur telgrafıyla tescillenmişti. Henüz 15 yaşındayken memleketi Belfast’ta yetenek avcısı Bob Bishop tarafından fark edilen bu cılız çocuk için, efsanevi menajer Matt Busby’ye giden o kısa mesaj her şeyi özetliyordu:

"Galiba senin için bir dahi keşfettim."

Bu öngörü yanılmadı; Best, 14 Eylül 1963’te henüz 17 yaşındayken West Bromwich Albion karşısında Old Trafford çimlerine adımını attığında, "Düşler Tiyatrosu" yeni bir kral selamlıyordu. 1963-1974 yılları arasında Manchester United formasıyla geçirdiği o rüya gibi on bir yıl, Best’i bir futbol ilahına dönüştürdü.

Manchester United’ın o dönemki dominant yapısında Best, sadece bir oyuncu değil, zaferin anahtarıydı. 1965 ve 1967 yıllarında kazanılan lig şampiyonluklarında başrolü oynarken, kariyerinin zirve noktası 1968 yılı oldu. Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası’nın kazanılmasında sergilediği büyüleyici performans, onu aynı yıl dünyanın en prestijli bireysel ödülü olan Ballon d'Or (Altın Top) ile buluşturdu. O artık sadece İngiltere’nin değil, Avrupa’nın da zirvesindeydi.

Kuzey İrlanda Milli Takımı formasıyla çıktığı 37 maçta 9 kez fileleri sarsan Best’in gol karnesinde bizden de bir parça var. Ay-yıldızlı ekibimize karşı da gol sevinci yaşayan efsane; Türkiye’nin yanı sıra Kıbrıs Cumhuriyeti (4 gol), Arnavutluk, İngiltere, İskoçya ve İsviçre ağlarını sarsarak uluslararası arenada da klasını konuşturmuştu. Milli formayla çıktığı her maçta, kısıtlı bir kadroya sahip olan Kuzey İrlanda'yı tek başına sürükleyen bir güç merkeziydi.

Ancak milli takım kariyeri denince akıllara, 15 Mayıs 1971'de Windsor Park'ta İngiltere'ye karşı attığı ama geçerli sayılmayan o "hayali" gol gelir. İngilizlerin dev kalecisi Gordon Banks (ki kendisi blogumuzun bir diğer unutulmaz konuğudur) , topu oyuna sokmak için havaya fırlattığı anda Best’in o meşhur kurnazlığı devreye girdi. Havalanan topa Banks’ten önce ayağını sokup onu daha da yükselten Best, efsane kaleciyi hızıyla ekarte edip meşin yuvarlağı boş kaleye kafayla göndermişti. Hakem Alistair Mackenzie bu deha dolu hareketi nedense "gol" olarak nitelendirmedi ama bu sekans, Best’in futbol zekasının fizik kurallarıyla dalga geçtiği o an olarak tarihe geçti.

"Beşinci Beatle": Popüler Kültürün İlk Futbol İkonu

Manchester United’ın parlayan yıldızı olduğu dönemde George Best, sadece yeşil sahaların değil, magazin dünyasının ve tribünlerin de mutlak hakimiydi. Uzun siyah saçları, çekici yüz hatları ve asi tavırlarıyla "Futbolun James Dean’i" yakıştırmasını alan Best, dönemin en popüler müzik grubuyla kıyaslanarak "Beşinci Beatle" lakabını kazandı. Ancak bu devasa şöhret, yanında ağır bir yükü de getirdi. Best’in hayatı; kumar masaları, kadınlara duyduğu aşırı tutku ve pençesinden kurtulamadığı alkolizm arasında gidip gelmeye başladığında, 1970’lerin başı itibarıyla o muazzam kariyerde geri dönülemez bir düşüşün sinyalleri verilmeye başlanmıştı.

George Best’in hayat felsefesini ve içine düştüğü o lüks içindeki ironiyi özetleyen en meşhur hikâye, 1970’lerin başında bir otel odasında yaşanır. O yılın dünya güzeliyle yatakta, her yerin kumardan kazanılmış binlerce pound ve pahalı şampanya şişeleriyle dolu olduğu bir sabah, kahvaltı servisi için odaya giren garson, manzarayı görünce şaşkınlığını gizleyemez. Herkesin hayal ettiği her şeye sahip olan Best’e bakıp sadece şu soruyu sorar:

"Söyle bana George, hata tam olarak neredeydi?"

Bu soru, Best’in tüm hayatı boyunca peşini bırakmayan o ışıltılı mutsuzluğun en çarpıcı kanıtı olarak tarihe geçti.

Futboldan uzaklaştığı yıllarda da spot ışıkları üzerinden hiç eksilmedi. 1980'lerin sonunda, sahalara çıplak bir şekilde atlayan "streaker"ları konu alan bir belgeseli seslendirerek medyada farklı bir rol üstlendi. 1998'den 2004 yılına kadar Sky Sports’un efsaneleşen "Soccer Saturday" programında futbol yorumculuğu yaparak sesini yeni nesillere de duyurdu. Hayatının son demlerinde, Kasım 2004’te, Premier Lig ekibi Portsmouth FC’ye altyapı hocası olarak katılma kararı alarak futbolla yeniden kucaklaşmak ve o saf sevdaya geri dönmek istediğini tüm dünyaya ilan etmişti.

Fırtınalı Özel Hayat ve Gizemli Köken İddiaları

George Best’in hayat hikayesinin en sarsıcı ve gizemli iddialarından biri, onun kökenlerine dair olanıdır. İddiaya göre Best’in biyolojik annesi Limasollu bir Rum, babası ise Lefkeli bir Türktür. Ailesinin bu ilişkiyi kabul etmemesi üzerine genç kadının doğum için Kuzey İrlanda’ya gönderildiği ve George’un burada İrlandalı bir aileye evlatlık verildiği söylenir. Hatta efsane oyuncunun 1960’lı ve 70’li yıllarda gizlice Kıbrıs’a giderek, ada sosyetesinde tanınmış bir isim olan biyolojik babasıyla görüştüğü de bu şehir efsanesinin en çarpıcı parçasıdır. Bu iddialar hiçbir zaman resmen kanıtlanmasa da, Best'in o benzersiz genetiği ve Akdenizli bakışları bu hikayeyi hep canlı tutmuştur.

Best’in resmi aile hayatı da en az köken iddiaları kadar hareketliydi. Hayatı boyunca iki kez evlenen efsane, ilk eşi Angela MacDonald-Janes ile 1978-1986 yılları arasında evli kaldı ve bu birliktelikten 1981 yılında oğlu Calum dünyaya geldi. İkinci evliliğini ise 1995’te Alex Pursey ile yaptı ancak bu evlilik 2004 yılında boşanmayla sonuçlandı. Bu resmi bağların ötesinde, Best’in evlilik dışı ilişkilerinden iki kızı olduğu ve ilk eşinin yeğeni olan ünlü aktris Samantha Janus ile de akrabalık bağlarının bulunduğu bilinmektedir.

Ancak bu pırıltılı ilişkilerin ardında karanlık bir gölge de vardı. İkinci eşi Alex Best, katıldığı bir televizyon programında evlilikleri süresince George'dan şiddet gördüğünü açıklamış, bu iddialar Best'in biyografisi "Bestie"de de yer bulmuştu. Saha içinde bir beyefendi gibi süzülen Best'in adı maalesef bazı gece kulübü kavgalarına ve darp olaylarına karışmıştı. Belki de bu fırtınalı hayatın en "film vari" anı, 1973 yılında bir avukatın, eşiyle ilişkisi olduğundan şüphelendiği Best'in bacaklarını kırdırmak için Manchester mafyasına para teklif etmesiydi. Neyse ki mafya lideri, "George'a asla zarar vermem" diyerek bu teklifi reddetmiş ve futbolun bu eşsiz dehasını korumuştu.

Alkolizmin Gölgesinde Bir Yaşam Savaşı

George Best için alkol, sadece bir alışkanlık değil, tüm kariyerini ve sağlığını yutan devasa bir canavardı. 1984 yılında alkollü araç kullanmak ve polise mukavemetten suçlu bulunup üç ay hapis cezasına çarptırılması, bu düşüşün en somut duraklarından biriydi. Noel ve yılbaşını Ford Açık Cezaevi’nde geçirmek zorunda kalan Best, orada bile futbol tutkusundan kopmamış ve cezaevi futbol takımına katılmıştı. Ancak bu parmaklıklar ardındaki süreç bile onu durdurmaya yetmedi; 2004 yılında yeniden alkollü araç kullanırken yakalanması ve ehliyetine 20 ay el konulması, bağımlılığının ne kadar derinleştiğini tüm dünyaya bir kez daha gösterdi.

Efsane oyuncunun alkolle olan imtihanı, sadece direksiyon başında değil, kameralar önünde de trajik anlara sahne oldu. Eylül 1990’da BBC’nin popüler talk show programı Wogan’a sarhoş bir halde çıkıp küfürlü konuşması, izleyicilerde büyük bir şok yaratmıştı. Daha sonra bu olay için özür dileyen Best, o dönemi alkolizminin en karanlık evrelerinden biri olarak tanımlayacaktı. Hatta 1981 yılında Amerika’da futbol oynarken, bir kadeh daha içki alabilmek için tanımadığı bir kadının çantasından para çalacak kadar ileri gitmesi, bir zamanların Ballon d’Or sahibi dev isminin nasıl bir çaresizlik içinde olduğunun en acı kanıtıydı.

Mart 2000’de karaciğeri iflasın eşiğine gelen Best, Ağustos 2002’de Londra’daki King’s College Hastanesi’nde başarılı bir karaciğer nakli geçirdi. Ancak bu operasyon, devletin sosyal hizmetleri kapsamında yapıldığı için İngiltere’de büyük bir etik tartışmayı da beraberinde getirdi:

"İyileşince tekrar içecek bir adama karaciğer verilmeli miydi?"

Tartışmalar, 2003 yılında Best'in elinde içkiyle halk içinde görülmesiyle yeniden alevlendi. Kendi deyimiyle

"Hayatımdaki her şeyi çalımladım, alkol hariç"

diyen Best, maalesef bu amansız rakibine karşı her geçen gün biraz daha kan kaybediyordu.

Hüzünlü Bir Veda ve Ölümsüzleşen İsim

George Best’in son çalımı, maalesef hayata değil, tüm dünyaya bıraktığı ibretlik bir ders oldu. 2005 yılının Ekim ayında karaciğer naklinin yan etkileri ve iç kanama nedeniyle hastaneye kaldırılan efsane, durumunun geri dönülemez olduğunu anladığında sevdiklerine veda etmeye başladı. 20 Kasım günü News of the World gazetesinde yayımlanan o sarsıcı fotoğrafı ve altına düşülen "Benim gibi ölmeyin" mesajı, bir devrin kapanışının en acı ilanıydı. 25 Kasım 2005’te, 59 yaşındayken akciğer enfeksiyonu ve organ yetmezliği nedeniyle hayata gözlerini yuman Best’in ardından, İngiliz Premier Ligi o hafta sonu oynanan tüm maçlarda bir dakikalık saygı duruşu (ve çoğu statta alkışlarla onurlandırma) kararı aldı. Kaderin cilvesi odur ki, ölümünden sonra Old Trafford’da oynanan ilk maç, tıpkı 1963’teki ilk maçında olduğu gibi West Bromwich Albion’a karşıydı.

Best’in cenazesi, Kuzey İrlanda tarihinin en büyük kalabalıklarından birine tanıklık etti. 3 Aralık 2005’te Belfast sokaklarına dökülen 100 bin kişi, kahramanlarını son yolculuğuna uğurlarken, Stormont’taki törene 25 bin kişi bizzat katıldı. Birçok televizyon kanalının canlı yayınladığı bu tarihi veda sonrası Best, Roselawn Mezarlığı’nda çok sevdiği annesi Annie Elizabeth Kelly’nin yanına defnedildi. Onun gidişi sadece bir futbolcunun kaybı değil, futbolun romantik ve asi çağının da resmen sona ermesi demekti.

Ancak George Best ismi, fiziksel vedasından sonra daha da büyüyerek ölümsüzleşti. 2006 yılında, 60. doğum gününde Belfast Şehir Havaalanı’nın adı "George Best Belfast Şehir Havaalanı" olarak değiştirildi. Flybe havayolları bir uçağına onun adını verdi, adına hatıra paraları basıldı ve hatta ünlü kuyumcu Fabergé tarafından anısına özel yumurtalar üretildi. Bugün Belfast’ta, diğer spor efsaneleriyle birlikte yükselen bronz heykeli, gelmiş geçmiş en yetenekli "7 numara"nın hikayesini anlatmaya devam ediyor. O, yeşil sahalarda rüzgar gibi esen, "eğer biraz çirkin olsaydı Pele’nin adının bile duyulmayacağını" iddia edecek kadar özgüvenli ve her şeye rağmen futbolun en saf dehası olarak kalacak bir efsane.

"Belfast'ın rüzgarı dindi, 'Beşinci Beatle' artık gökyüzündeki yerini aldı."

← Önceki Yazı Rene Higuita Kalelerin Cesur "El Loco"su

Kategori BLOG

Sonraki Yazı → Steven Gerrard Anfield’ın Ölümsüz Kaptanı